Tijdens ons bezoek aan ISARD in oktober jl. waren we ook een dag op stap met Bivas en een aantal van zijn stafleden naar Ghumtang. Dat was met een jeep een eind richting de Chinese grens via de Araniko Highway (heel slecht na Barabise) en van daar af de Bhote Kosi oversteken naar de berghelling aan de andere kant van de rivier. Zoals zo vaak in Nepal is Ghumtang een verzameling dorpjes tegen de Himalaya-flanken aan. Ghumtang ligt vlakbij de grens met China (Tibet). De weg ernaar toe is voor senioren, zoals dat dan heet, een uitdagende klim. Net als wij de dag daarvoor hadden gezien in Baseri en omgeving wordt ook hier flink ingezet op teelt van koffie. Overal in het bos zagen we koffieplanten staan. Halverwege werden we gastvrij ontvangen in het huis van een boer. Supereenvoudig, nagenoeg geen zitmeubels, gedroogd vlees aan de zolder en zelfgemaakte karnemelk. Mooi om dat mee te maken.
Na zo’n tweeënhalf uur omhoog lopen kwamen we aan bij een boer, waar JTA (landbouwspecialist) Deuti kind aan huis was, omdat ze daar verbleef als ze in die omgeving aan het werk was. We zaten op een bank tegen het huis met een fantastisch uitzicht op de bergen op de grens van Nepal en China. Aan de overkant van het (diepe) dal keken we op Fulpinkatti, waar ISARD jaren geleden een project had gedraaid. We vonden dat er wel wat veel bijen om ons hoofd zoemden. De verklaring was eenvoudig: in de muur waar we tegenaan zaten waren wat gaatjes gemaakt waarachter in het huis bijenkorven stonden! De bijen vlogen in en uit. Deze boer had zich met ondersteuning van ISARD dus ook op de imkerij geworpen. Verder werden we omringd door kippen en stonden er diverse geiten en een buffel. We kregen karnemelk en heerlijke dhal bat.
Niet ver weg was er een aantal jaren geleden een enorme aardverschuiving geweest. Daardoor was er nu sprake van een enorm gat in de bergwand. Zes huizen waren hierdoor compleet verwoest. Die zes huizen zijn later opnieuw gebouwd in het dorpsdeel dat Nagpuche heet. Door de aardverschuiving was de watervoorziening ernstig beschadigd. Met behulp van de steun van ICFON, onze collega-organisatie Himalaya Resources en de lokale overheid is de watervoorziening hersteld, waardoor nu 45 huishoudens weer de beschikking hebben over drinkwater. Een plaatje in een tappunt herinnert aan deze gezamenlijke inspanning. We rusten daar even uit, de lokale coördinator van het waterproject komt erbij zitten. De mensen van ISARD blijken bepaald geen vreemden voor de bewoners te zijn.
Na ruim twee uur stevig afdalen langs berghellingen en zo nu en dan een pad dwars door de rijstvelden en het weer oversteken van de Bhote Kosi via een fikse hangbrug waren we weer bij ons uitgangspunt langs de Araniko Highway. Daar stond een winkeltje waar ze koude cola verkochten. Ik ben geen coladrinker, maar na zo’n wandeling is het alsof het bekende engeltje wat met je tong doet. Prachtige dag, genoten van de uitzichten, het eten en de gastvrijheid van de plaatselijke bevolking.
